Toelichting balans

Indien voorbereidingskosten voor grondexploitaties als kosten van onderzoek en ontwikkeling worden geactiveerd, moet voldaan worden aan de volgende voorwaarden:

• De kosten passen binnen de kostensoortenlijst (artikel 6.2.4) van het Bro.
• De kosten blijven maximaal vijf jaar geactiveerd staan onder de immateriële vaste activa. Na maximaal vijf jaar hebben de kosten geleid tot een actieve grondexploitatie of worden deze afgeboekt ten laste van het jaarresultaat.
• Plannen tot ontwikkeling van de grond waarvoor de voorbereidingskosten worden gemaakt, hebben bestuurlijke instemming, blijkend uit een raads- of - indien gedelegeerd - collegebesluit.

De mutaties betreffen toekomstige grondexploitaties.

Zowel de annuïtaire als de lineaire afschrijvingsmethode is toegepast. 

Gronden uitgegeven in erfpacht:

Conform art. 35 lid 2 BBV dient afzonderlijk te zijn opgenomen welke gronden in erfpacht zijn uitgegeven. De gemeente Oudewater heeft geen gronden die in erfpacht zijn uitgegeven.

De aandelen zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, eventueel verminderd met terugbetaling van kapitaal.

De gemeente Oudewater heeft 27.612 aandelen Bank Nederlandse Gemeenten ad. € 2,50 nominaal en 9.199 aandelen Vitens ad. € 1,00 nominaal. Deze aantallen zijn in 2025 niet gewijzigd.

Toelichting overige langlopende leningen u/g

Indien de jaarrekeningen van de stichtingen daartoe aanleiding geven vindt op verzoek van de geldgever gehele of gedeeltelijke aflossing van de leningen plaats. Voor het risico van het niet aflossen van de renteloze leningen is in 2022 een voorziening getroffen.  De voorziening is € 140.000 voor nieuwbouw scouting. 

De reservering voor startersleningen is € 350.000. Naast deze reservering is een besluit geweest dat er nog € 150.000 uit de Algemene Reserve extra wordt gelabeld voor de startersleningen. 

Toelichting verstrekte kredieten Ferm Werk

Dit betreft kredieten die door Ferm Werk zijn verstrekt aan bedrijven.

Het saldo van de 'vorderingen op openbare lichamen' bestaat voornamelijk uit een vordering op de Belastingdienst inzake het btw-compensatiefonds.

Voor een nadere toelichting m.b.t. de vordering op het ministerie van Financiën over het saldo schatkistbankieren wordt verwezen naar de paragraaf Financiering.

In de overige vorderingen is een voorziening voor dubieuze debiteuren opgenomen, dit betreft een schatting van de vorderingen waarvan de verwachting is dat deze niet zullen worden voldaan.

De debiteuren Ferm Werk hebben betrekking op de vorderingen die bij Ferm Werk in de jaarrekening zijn opgenomen. Voor een groot gedeelte van deze vorderingen is een voorziening opgenomen, omdat verwacht wordt dat deze niet zullen worden voldaan.

De "nog te ontvangen dienstjaar overstijgende posten" hebben betrekking op afrekeningen van leveranciers die pas in 2026 definitief zullen gaan worden, maar ten gunste van boekjaar 2025 moeten komen. 

De vooruitbetaalde bedragen betreffen facturen die betaald zijn in 2025 waarvan de lasten betrekking hebben op 2026.

Algemene reserve

Deze reserve is primair beschikbaar als buffer voor het opvangen van risico's. Daarnaast kent de Algemene reserve een vrij voor de raad beschikbaar gedeelte. Het moet in principe eenmalige zaken betreffen en geen vervangingen en terugkerende aangelegenheden. Aan deze reserve wordt in principe ook het saldo van de jaarrekening toegevoegd of onttrokken. Daarnaast bestaan de toevoegingen uit incidentele opbrengsten, zoals bijvoorbeeld de verkoop van percelen grond die niet in de grondexploitaties zijn opgenomen.

In de jaarrekening 2025 is de resultaatbestemming jaarrekening 2024 opgenomen als toevoeging.

Bestemmingsreserves

De gemeente Oudewater heeft enkele bestemmingsreserve, welke onderstaand worden toegelicht.

Investeringen speeltoestellen
De vervanging van bestaande speeltoestellen wordt conform het BBV geactiveerd en afgeschreven, waarbij de kapitaallasten ten laste van deze reserve worden gebracht. Het betreft uitsluitend de vervanging van bestaande speeltoestellen en niet de uitbreiding daarvan.

Jaarlijks wordt een bedrag van € 20.000 aan deze reserve toegevoegd. De kapitaallasten voor de vervanging van bestaande speeltoestellen wordt onttrokken.

Reserve Sociaal domein
In 2025 hebben zich geen mutaties voorgedaan in deze reserve, waardoor het saldo ongewijzigd is gebleven.

Reserve Parkeren
De reserve Parkeren wordt gevoed door bijdragen die worden ontvangen bij de realisatie van wooneenheden zonder parkeerplaatsen in de binnenstad. De middelen worden ingezet voor het realiseren van parkeervoorzieningen ten behoeve van de binnenstad.

De dotaties en onttrekkingen in 2025 zijn conform het raadsbesluit bij de Najaarsrapportage 2025 (D/25/200757).

Reserve Wegen
In 2025 hebben zich geen mutaties voorgedaan in deze reserve, waardoor het saldo ongewijzigd is gebleven.

Reserve Onderhoud gemeentelijk vastgoed
Voor het onderhoud van het gemeentelijk vastgoed is een voorziening gevormd. Ten laste van deze reserve worden nu alleen nog de noodzakelijke kosten gebracht van de panden die op de nominatie staan om te worden afgestoten.

Reserve Civiele kunstwerken
In de begroting 2025 is een onttrekking van € 10.000 geraamd voor het uitvoeren van een verhoogd  inspectie- en monitoringsregime.. De werkelijke onttrekking in 2025 is conform begroting gerealiseerd.

Reserve Rekenkamercommissie
In 2025 hebben zich geen mutaties voorgedaan in deze reserve, waardoor het saldo ongewijzigd is gebleven.

Reserve Budgetoverhevelingen
De reserve budgetoverhevelingen wordt gebruikt voor het overhevelen van niet-bestede budgetten tussen begrotingsjaren, conform besluitvorming door de gemeenteraad. De dotaties en onttrekkingen in 2025 zijn in lijn met de door de raad vastgestelde besluiten bij de Najaarsrapportages 2024 en 2025 (D/24/157649 en D/25/200757). 

Reserve TOZO
In 2025 hebben zich geen mutaties voorgedaan in deze reserve, waardoor het saldo ongewijzigd is gebleven.

Reserve De Klepper
De reserve De Klepper is ingesteld bij de vaststelling van de jaarstukken 2024. De reserve dient ter dekking van de lasten die samenhangen met de transitie van het Stadskantoor naar De Klepper (inclusief lasten voor Cultuurhuis en Parochiehuis). 

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's

Voorziening Wethouderspensioenen
De gemeente is eigenrisicodrager voor de pensioenverplichtingen van (voormalige) wethouders. Op grond van het BBV is de gemeente verplicht hiervoor een voorziening te vormen. De hoogte van de voorziening wordt bepaald op basis van actuariële berekeningen en jaarlijks bij de jaarrekening geactualiseerd, zodat deze aansluit bij de opgebouwde en toekomstige pensioenverplichtingen.

Voorziening Wachtgelden
Op grond van het BBV is de gemeente verplicht een voorziening te vormen voor de wachtgeldverplichtingen van (voormalige) wethouders. Bij het aftreden van een wethouder wordt een storting in de voorziening gedaan, gebaseerd op de verwachte hoogte en looptijd van de wachtgeldverplichtingen. De feitelijke uitkeringen worden vervolgens ten laste van deze voorziening gebracht.

Baggeren
Bij raadsbesluit van 22 december 2022 is besloten tot het instellen van een voorziening baggeren.  In 2025 hebben zich geen mutaties voorgedaan in deze voorziening waardoor het saldo ongewijzigd is gebleven.

Voorzieningen ter egalisatie van kosten

Voorziening Groot onderhoud gemeentelijk vastgoed
Op 16 december 2021 heeft de raad het geactualiseerde meerjarenonderhoudsplan gemeentelijk vastgoed 2021-2030 vastgesteld. In dit plan is bepaald dat een voorziening onderhoud gemeentelijk vastgoed wordt gevormd. De voorziening heeft als doel de onderhoudslasten van het gemeentelijk vastgoed over meerdere jaren te egaliseren, zodat een stabiel beeld in de begroting ontstaat. In 2025 zijn de daadwerkelijk gemaakte onderhoudskosten ten laste van deze voorziening gebracht

Voor middelen derden waarvan de bestemming gebonden is

Voorziening Afvalstoffenheffing
De voorziening Egalisatie afvalstoffenheffing wordt gebruikt voor de egalisatie van overschotten en tekorten op de exploitatie van de kosten en baten van de afvalstoffenheffing en het reinigingsrecht. De realisatie over 2025 leidt tot een toevoeging aan de voorziening in plaats van een onttrekking. Een nadere toelichting is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen.

Voorziening Rioleringen
De jaarlijkse storting in de voorziening Rioleringen bestaat uit de opbrengst van de rioolheffing.  De jaarlijkse onttrekking bestaat uit de lasten van pompen en gemalen en de rioolleidingen. De realisatie over 2025 heeft geleid tot een hogere toevoeging aan de voorziening; de bij de Voorjaarsrapportage 2025 geraamde onttrekking bleek niet noodzakelijk. Een nadere toelichting is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen.

Rentelast 2025

Conform artikel 56 BBV dient de rentelast van de vaste schulden voor het begrotingsjaar te worden vermeld. De totale rentelast van 2025 bedraagt € 538.000.

Voor een specificatie van de overige gewaarborgde geldleningen wordt verwezen naar de 'staat gewaarborgde geldleningen'. 

Niet uit de balans blijkende verplichtingen

Overeenkomst

Met de gemeente Woerden is voor een Samenwerkingsovereenkomst (SOK) gesloten voor 2026 t/m 2029 voor de hele bedrijfsvoering. De jaarlijkse bijdrage hiervan is  begroot op € 8,4 miljoen. Jaarlijks vindt afrekening plaats o.b.v. werkelijke kosten en de afgesproken verdeelsleutels.

Gebeurtenissen na balansdatum

Op het moment van opstellen van de jaarrekening zijn er geen bijzonderheden bekend.