Inleiding en financieel beeld

Oudewater kent de volgende planning-en-control-instrumenten:

1. Voorjaarsrapportage (financiële stand van zaken begrotingsjaar en tussentijdse beleidsverantwoording)
2. Kadernota (kaderstellend voor volgende begroting)
3. Begroting (autorisatie budgetten en afspraken over resultaten)
4. Najaarsrapportage (financiële stand van zaken begrotingsjaar en tussentijdse beleidsverantwoording)
5. Jaarrekening (financiële en beleidsmatige eindverantwoording)

Wat nu voorligt, is de Najaarsrapportage 2026. Zoals gebruikelijk bevat de najaarsrapportage, per programma, informatie over (1) de realisatie van de programmaresultaten en de uitvoering van de daarvoor benodigde inspanningen en (2) financiële mutaties ten opzichte van de begroting, aangevuld met (3) een aanpassing investeringen (met name programma 2). Daaraan voorafgaand presenteren wij het overall financiële beeld en actuele aandachtspunten.

Doelenboom

Deze Najaarsrapportage bevat net als bij de voorjaarsrapportage de ‘opgeschoonde’ versie van de doelenboom uit de Begroting 2026. Zoals altijd rapporteert het college in de programma’s over de voortgang van de doelen. Dit gebeurt via een toelichting, waarin het college kort aangeeft wat er wel of niet is gerealiseerd en waarom, en een indicator. De indicatoren zijn bedoeld om snel inzicht in de status van de resultaten te krijgen. Ze zijn als volgt gedefinieerd:

• Groen = voorspoedig (verloopt volgens verwachting)
• Oranje = aandachtspunt (vraagt monitoring of lichte bijsturing)
• Rood = zorgelijk (komt in gevaar, vraagt flinke bijsturing)
• Blanco = niet van toepassing (staat ingepland na huidig begrotingsjaar)

Na vaststelling van de Voorjaarsrapportage was er voor 2026 een tekort te zien € 871.578. De mutaties in de Najaarsrapportage zijn € 472.542 positief.  Het saldo van de Najaarsrapportage bedraagt na deze mutaties nog  -/- € 399.036 negatief. Als dit saldo er bij het opstellen van de jaarrekening 2026 nog is komt dit via resultaatbestemming ten laste de Algemene Reserve.

De in onderstaande tabel opgenomen mutaties worden aan het eind van elk programma in een tabel gespecificeerd en vervolgens toegelicht.
In de bijlage staan de mutaties opgenomen die zijn afgekeurd.

Hiernaast zijn er aantal investeringen binnen programma 2 die moeten worden verhoogd - verlaagd en verstrekt:

1. Vervanging beschoeiing Vierbergenweg € 360.000
2. Lagere investering vervanging wegen Brede Dijk -/- € 300.000
3. Lagere planstudiekosten Lange Linschoten -/- € 80.000
4. Voorbereidingskosten aanpak Tappersheul I + II € 350.000
5. Lagere investering vrijverval riolering Brede Dijk -/- € 297.525
6. Vervanging mini containers oud papier € 54.618

In onderstaande tabel zijn de financiële mutaties op programmaniveau opgenomen. Dit zijn de totaalbedragen. De financiële mutaties binnen het programma staan bij de diverse programma's opgenomen. Evenals de toelichtingen hierop.

De effecten van de mei- en septembercirculaire 2026 zijn verwerkt in deze Najaarsrapportage. 

Er zijn geen raadsbesluiten genomen die effect hebben gehad op de exploitatiebegroting.

...

Conform de Financiële Verordening 2025 is in de Najaarsrapportage een overzicht van de stand van zaken van de overhevelingen uit het vorige jaar en de verwachtingen voor het gehele jaar opgenomen. 

In onderstaande tabel is de stand van zaken weergegeven met betrekking tot de budgetoverhevelingen die vanuit 2025 naar 2026 zijn overgeheveld. In totaal is er voor een bedrag van € 3.041.038 overgeheveld. Van deze overheveling resteert nog een bedrag van  € 488.250 . De belangrijkste mutatie is het feit dat het bedrag bedoeld voor het nieuw te bouwen zwembad is ingebracht in de grondexploitatie Statenland. De overige restant bedragen zullen vervallen in het jaarresultaat 2026 of er zijn nieuwe budgetoverheveling voor opgenomen.

In de tabel 'Budgetoverhevelingen 2026-2027' zijn de budgetoverhevelingsaanvragen voor dit jaar opgenomen.

Bij de programma's en budgetoverhevelingen 2026-2027 staan, waar van toepassing, uitgebreidere toelichtingen.

Conform de Financiële Verordening 2025 worden de budgetoverhevelingen meegenomen in de Najaarsrapportage. 

Om de prestaties te realiseren is het nodig om de budgetten die hiervoor in 2026 zijn opgenomen over te hevelen naar 2027. Deze budgetten zijn opgenomen in 2026 of er zijn inkomsten ontvangen waar tegenover geen uitgaven staan. De aanvragen voor budgetoverheveling zijn getoetst aan de Financiële verordening. Wij hanteren hiervoor een drietal categorieën. 

De overheveling van een exploitatiebudget naar het volgende jaar wordt voorgesteld als:

1. De opdracht is gegeven/verplichting is aangegaan, maar waarbij de werkzaamheden nog niet zijn uitgevoerd/gefactureerd.
2. Het budget heeft een directe relatie met een doeluitkering, een reserve of een subsidiebeschikking. Het niet overhevelen heeft tot gevolg dat er terugbetaald moet worden. Deze overhevelingen zijn dus in principe budgetneutraal, omdat ook de bijbehorende opbrengst overgeheveld wordt.
3. De opdracht is niet gegeven/de verplichting is niet aangegaan, de geplande werkzaamheden zijn door omstandigheden nog niet uitgevoerd. Het betreft een incidenteel budget. 

Categorie 1 en 2 betreffen administratieve overhevelingen. De invloed hierop is beperkt. De uitgaven voor categorie 3 betreffen éénmalige budgetten en dienen extra onderbouwd te worden. 

In onderstaande tabel zijn de voorgestelde budgetoverhevelingen opgenomen. In totaal is er een bedrag van € 847.153 aan voorstellen ingediend, waarvan € 352.500 afkomstig is uit de resterende budgetoverhevelingen van 2025-2026. Daarnaast is er voor € 504.653 aan nieuwe/extra budgetoverhevelingen ingediend. 

De akkoord bevonden budgetoverhevelingen worden toegevoegd aan de reserve budgetoverhevelingen. In 2027 worden deze bedragen dan weer onttrokken uit de reserve budgetoverhevelingen en toegevoegd aan de exploitatiebudgetten in de begroting.

1. Laadpalenvisie
Laadvisie 2 zou volgen op aanbesteding concessie. Concessie is gestaakt, in 2027 kan gestart worden met de laadvisie.

2. Implementatiekosten Omgevingswet
Gemeenten ontvingen tot en met 2025 een incidentele Rijksbijdrage voor de implementatie van de Omgevingswet. Hoewel de wet per 1 januari 2024 in werking is getreden, lopen wettelijke implementatieopgaven, zoals de opbouw van het omgevingsplan, door tot 2032. Omdat de inkomsten stoppen in 2025 terwijl de kosten doorlopen, wordt het resterende budget overgeheveld naar 2027 om de implementatiekosten voor het omgevingsplan ook in dat jaar te kunnen dekken.

3 Uitvoering Wet versterking regie Volkshuisvesting
Incidentele uitkering Wet Versterking Regie Volkshuisvesting (decembercirculaire 2025). Dit geld is niet uitgeven en wordt eenmalig overgeheld en ingezet voor werkzaamheden in 2027.

4 Stadserf Oudewater
In 2026 is heeft het upgraden en veiliger maken van het Stadserf nog niet plaatsgevonden. Dit wordt in 2027 opgepakt.

5. Begraafplaats Hekendorp
Overheveling van het budget is noodzakelijk om - in ieder geval op korte termijn - werkzaamheden te kunnen bekostigen die noodzakelijk zijn voor de veiligheid en de begaanbaarheid van de paden naast de werkzaamheden die bedoeld zijn voor een meer structurele aanpassing van de maaiveldhoogte om begraven mogelijk te houden.

6. Begraafplaats Waardsedijk
Dit bedrag zal pas (deels of geheel) besteed worden wanneer bekend is tegen welke meerkosten de hervormde kerk aan loopt vanwege de beperkingen die we hebben gesteld aan het grondtransport voor ophoging. De kerk heeft offertes aangevraagd  en er zal zo spoedig mogelijk een keuze worden gemaakt voor een bedrijf (najaar 2026) dat de werkzaamheden gaat uitvoeren (waarschijnlijk eind 2026 en eerste helft 2027).  Het is echt noodzakelijk dat dit bedrag beschikbaar blijft voor tegemoetkoming aan de protestantse kerk omdat zij in een gemeentelijke taak voorzien die, wanneer we die taak zelf zouden uitvoeren, zouden wij een veelvoud kwijt zijn aan de inrichting en bedrijfsvoering van een nieuwe begraafplaats.

7. Groot onderhoud Heksenwaag
De uitvoering van het onderhoud staat gepland voor eind 2026 – begin 2027.

8. Hollandse waterlinie Westerwal
De bijdrage van de gemeente wordt dit jaar niet uitgegeven en wordt overgeheveld naar 2027.

9. Proceskosten Transitie De Klepper
De proceskosten lopen door naar 2027 en worden daarom overgeheveld.

10. Sociaal Akkoord
Budget wordt overgeheveld voor bestedingsruimte voor thema- en participatiebijeenkomsten in relatie tot het Sociaal Akkoord 2.0 en de invulling van het CWP.